Vaststellen van bewustzijn en ademhaling

Zorg er eerst voor dat de situatie veilig is. Probeer daarna te weten te komen hoe erg het slachtoffer eraan toe is. Daarvoor moet je zijn bewustzijn en ademhaling controleren. Dit gebeurt steeds in dezelfde volgorde:

- bewustzijn vaststellen

- ademhalingswegen vrijmaken

- ademhaling vaststellen

Bewustzijn vaststellen:

Ga na of het slachtoffer reageert.
Spreek het slachtoffer luid toe. Roep zijn naam als je die kent.
Stel eenvoudige vragen zoals: "Wat is er gebeurt?" of "Gaat het"?
Schud voorzichtig aan de schouders van het slachtoffer.

Het slachtoffer reageert (bijv. door de ogen te openen of antwoord te geven):

Het slachtoffer reageert niet:

Roep luid om hulp.
Draai het slachtoffer op zijn rug en maak de ademhalingswegen vrij.

Ga na of het slachtoffer reageert.

Roep om hulp.

Ademhalingswegen vrijmaken.

Bij een bewusteloos slachtoffer verliezen de spieren hun spanning. Daardoor bestaat het gevaar dat de tong in de keelholte zakt. Dit kan de ademhaling belemmeren. Je kunt dit gevaar uitschakelen door het hoofd voorzichtig naar achteren te kantelen. Til tegelijkertijd de kin omhoog (kinlift). Zo zorg je voor vrije ademhalingswegen.

Hoofd kantelen.

Breng het hoofd van het slachtoffer voorzichtig in het verlengde van de romp. Leg één hand op het voorhoofd van het slachtoffer. Druk met je hand op het voorhoofd en kantel het hoofd voorzichtig naar achteren. Hou je duim en wijsvinger vrij om de neus dicht te knijpen als je moet beademen.

Kinlift.

Plaats de vingertoppen van je andere hand onder de punt van de kin van het slachtoffer. Til de kin omhoog om de ademhalingswegen vrij te maken. Druk niet in het zachte gedeelte onder de kin. Dit kan immers de ademhaling bemoeilijken.

Hoofd kantelen.

Kinlift toepassen.

Ademhaling vaststellen.

Ga na of het slachtoffer normaal ademt terwijl je de ademhalingswegen vrijhoudt.

Kijk of de borstkas op en neer gaat. Luister aan de mond van het slachtoffer naar ademhalingsgeluiden. Voel met je wang of er ademhaling is. Kijk, luister en voel gedurende maximaal 10 seconden om uit te maken of het slachtoffer normaal ademt.

In de eerste minuten na een hartstilstand lijkt het vaak alsof het slachtoffer nog probeert te ademen. Zo kan het lijken alsof het slachtoffer een zeer oppervlakkige ademhaling heeft. Af en toe naar adem snakt. Pogingen doet om lucht te happen (soms met geluid).

Omstaanders aanzien deze bewegingen vaak als normale ademhalingen. In feite zijn het de laatste ademhalingspogingen van een lichaam in doodsstrijd ('gasping'). Deze vorm van overlijdensademhaling mag dus niet verward worden met een normale ademhaling. Indien je niet zeker bent of het slachtoffer normaal ademt, handel dan alsof het slachtoffer niet meer ademt.

Ga na of het slachtoffer normaal ademt.