|
Het Stampkot lag op een 400 tal meter van de rechteroever van de Ieperlee en iets ten westen van de weg nummer 69, Ieper-Diksmuide, op het grondgebied van de gemeente Bikschote. Dossier: Van Raemdonck Edouard en François - beiden gesneuveld tijdens wereldoorlog I -(14 - 18).
De genaamde Jean Bero van Gentbrugge was zo bezeten over het geheimzinnig verhaal dat hij opzoekingen deed en al zijn bevindingen gebundeld had in een lijvig dossier. Ik kwam in het bezit van dit dossier over het verhaal van die twee broers en een genaamde Fiévez. Alle drie gesneuveld op dezelfde datum en plaats. Ondertussen is Jean Bero overleden. Het dossier bevat geschreven teksten van militairen van de 1° wereldoorlog die zeer goed op de hoogte waren van het voorval en aanwezig waren bij beide ontgravingen en tijdens de nachtelijke raid op het "Stampkot". Er werd zelfs een plan bijgevoegd waar de drie eigelijk gesneuveld waren. Hoe Jean Bero aan een originele stafkaart van de omgeving Steenstrate - Bikschote is geraakt is mij een raadsel. Een militaire stafkaart, dd juli 1917, en waar aanduidingen op staan van loopgrachten, passerels, prikkeldraadversperringen en rode kruisjes. Die kruisjes duidden plaatsen aan waar militairen gesneuveld waren en ter plaatse begraven werden. Een stafkaart die toendertijd vermoedelijk in het bezit was geweest van geneesheer Lt. Goemans Paul van de medische dienst. Volledig het dossier op de website zetten zou een enorm werk zijn. Steenstrate (West-Vlaanderen) bij de aanval van de Duitse positie "Stampkot" in de nacht van 25 - 26 maart 1917 sneuvelden de genaamden: FIEVEZ Aimé, geboren te Calonne (Doornik) op 7 maart 1891. Korporaal van de 6° Compagnie van het 24° linie regiment met stamnummer 1911. VAN RAEMDONCK Edouard (Edward), geboren te Temse op 7 oktober 1895. Sergeant van de 6° Compagnie van het 24° linie regiment met stamnummer 5256. Van RAEMDONCK François (Frans), geboren te Temse op 17 januari 1897. Sergeant van de 6° Compagnie van het 24° linie regiment met stamnummer 5255. Identificatienummers der graven. 5.410 voor Fievez Aimé - 5.411 voor Van Raemdonck Edward en 5.412 voor Van Raemdonck Frans. Coordinaten: 31U - E488721 - N5641679. Op 3 april 1924 werden ze alle drie ontgraven en gezien de staat van de aangetroffen lichamen werden de restanten in éénzelfde kist gelegd en overgebracht naar het militair kerkhof te Westvleteren. Op 13 augustus 1932 werden de gezamelijke resten van de twee broers en Fiévez ontgraven en een week later, op 21 augustus 1932, werd de kist met de stoffelijke resten van de drie soldaten overgebracht naar de crypte van de Ijzertoren te Diksmuide. De grafsteen van de genaamde Fievez Aimé is nog steeds aanwezig op het militair kerkhof van Westvleteren al liggen de resten van Fiévez Aimé er niet meer. Met andere woorden: zijn graf is leeg. Op 20 augustus 1933 werd er een gedenkteken onthuld te Steenstraete en dit op de plaats waar de drie Belgische militairen ontgraven werden. Daarvoor hadden makkers van de 6° Compagnie van het 24° Linieregiment, in september 1918, een stenen kruis geplaatst in de vorm van een boom met afgehouwen takken op de rustplaats. Daarrond kwam een houten omheining (zie foto 1). De zerk bleef er staan tot hij in 1933 door het huidig monument werd vervangen (zie foto 2). De zerk zelf werd overgebracht naar de crypte van de Ijzertoren en geplaatst voor de grafkamer van de gesneuvelden. Bij de dynamitering van de Ijzertoren op 16 maart 1946 werd hij vernield en bij de opruiming enkele jaren later werd de zerk niet meer gevonden. Ik noteer hier de volgende belangrijke getuigenis vervat in het dossier: Van de nachtaanval op het stampkot spreek ik niet. Bij het achteruit trekken, na de nachtaanval, werd Frans Van Raemdonck gekwetst in een "feu de barage" rekening houdende met de afstand tussen Duitse en Belgische lijnen en bleef daar liggen. De korporaal Fiévez Aimé is dan op zoek gegaan om hulp te bieden aan zijn sergeant en heeft hem gebracht tot achter den enige knotsenboom. Ze gebruikten de boom als beschutting tegen het Duitse machinegeweer. Het hoofd in de richting van de vijandelijke lijnen. De korporaal was vermoedelijk Van Raemdonck Frans aan het verzorgen. Het geweer van korporaal Fiévez Aimé lag op 30 cm aan zijn rechterzijde. Frans lag op zijn rug. De korporaal lag er bovenop om hem te verzorgen. Er moet dan een obus ontploft zijn op 4 meter afstand en ze zijn alle twee gedood door de rondvliegende scherven. 't Is in die obusput dat ik ze alle twee begraven heb. Zijn broer, Edward Van Raemdonck zag zijn broer niet terugkeren en is opnieuw vertrokken naar het niemandsland, hopende zijn broer terug te zullen vinden. En 't is op 4 meter van de plaats waar zijn broer dood lag, dat Edward ook gedood werd. Zeker door vijandelijk mitrailleurgeschut. Hij is gevallen met het aangezicht vlak op de grond, het hoofd gericht naar de Duitse lijnen. Zo heb ik de gebroeders Van Raemdonck en Fiévez Aimé gevonden. Getuigenis van de onderofficier Withof: In 1917, ik weet de juiste datum niet meer, toen wij vertrokken naar de eerste lijnen achter de Yperlee, ongeveer 18 dagen na de nachtaanval op Stampkot, om het 24° Regiment af te lossen. De dag na onze eerste nacht op die posten te hebben doorgebracht zag de Lt. Jacques en ik met een verrekijker iets liggen tussen de twee lijnen, een schoen, een been, een broek. Wij konden echter niet verzekeren of het feldgrau of kaki was. Een half uur later kwam de generaal Bernheim door de lijnen aan en bevond zich juist voor ons. De luitenant Jacques vertelde aan de generaal wat wij hadden opgemerkt in het niemandsland. De generaal nam de verrekijker en zag ook hetgeene wat wij zien liggen hadden. De luitenant kreeg de opdracht om een onderofficier met manschappen op patrouille te sturen en de lijken te gaan onderzoeken.Het was de sergeant Withof die uitgekozen werd om samen met Van Damme, De Loof, Charles François de opdracht uit te voeren. Den 1° nacht: de luitenant Jacques met enige mannen vergezelden ons voor ons te verdedigen in geval van een Duitse aanval. Wij waren echter met te veel en waren rap opgemerkt door de duitsers en dienden terug te keren. Niettegenstaande heb ik kunnen opmerken dat er drie lijken lagen in plaats van één. Drie belgen, twee tegen mekander en een andere op een paar meters afstand. Het was onmogelijk om de lijken achteruit te trekken. Ze waren al in staat van ontbinding en wij waren met te veel man. Dus bevestiging van onze 1° zending dat het belgen waren. De volgende nacht - 2° zending: de majoor Pellaert roept mij en zei: op bevel van de generaal Bernheim, moet men terug naar voren gaan zien om hun identiteit te erkennen, en alles mee te nemen wat ze nog op zak hebben. Ik vertrek terug deze maal vergezeld van drie mannen, De Loof, Van Damme en Charles François. Wij namen tevens sterke koorden mee. Wij bereikten de drie soldaten in het niemandsland en haalden alles uit hun zakken: een elektrieken lamp, oud uurwerk, een paar franken en wat rommel zonder belang. Geen papieren. Ik heb ook de galonstrepen afgetrokken van de twee soldaten die bijeen lagen achter een knotsenboom. 't Is te zeggen de galonstrepen van een sergeant en een korporaal. De sergeant lag van onder en de korporaal lag er bovenop. Het lijk dat 4 meters van de twee anderen lag, langs de gracht, was een sergeant. Ik heb zijn galonstrepen niet kunnen aftrekken. Wij hebben dan getracht om de lijken naar achteren te verslepen met de koorden maar dat ging niet gezien de slechte staat der lijken en het hevig vuur der duitse mitrailleuzen. Ik heb ook een geweer achteruit gebracht, dit lag op ongeveer 30 cm, langs de rechterkant van de korporaal. De bayonette was afgebroken op ongeveer 15 cm van het punt. Volgens de ligging van de korporaal had hij ene hand uitgestoken tot aan het hoofd van de sergeant. Wij dienden echter onze werkzaamheden te stoppen en vervoegden onze stellingen. Derde nacht: Gezien de onmogelijkheid de drie lijken naar achteren te brengen naar onze lijnen, heeft de generaal Bernheim bevel gegeven de soldaten ter plaatse te begraven. Ik vertrok terug met mijn drie mannen en vier brankardiers (Van gelder, Festraets, Daems en Brunet. Ditmaal was het nog gevaarlijker omdat wij langer ter plaatse dienden te blijven. Toen wij vertrokken kwam er nog een dokter den hoop vergroten. Ik vond dat wij met te veel waren. Aan de Yperlee gaf ik het bevel, aan den dokter en twee brankardiers, om aan den dijk te blijven liggen en ons daar op te wachten. De twee andere brankardiers volgden ons tot aan de plaats waar men de drie lijken moesten begraven. Het gemakkelijkste voor ons was de lijken te begraven in een dichtsbijgelegen obusput. De lijken werden dan ook begraven in een obusput op ongeveer een halve meter diepte. En wij legden er ongeveer een 15 cm aarde op. Er werden dan drie kruisjes van hout gemaakt en op de graven geplant. Het duurde toch twee uren vooraleer de karwei was gedaan. Geneesheer Lt. Goemans Paul - geb. Westmeerbeek 14 aug 1891 - gesneuveld Staden (Wvl) op 1 okt 1918: Le 26 mars 1917, le 6° compagnie du 24° de Ligne y exécute la fameux raid sur Stampkot (Steenstrate), au cours duquel s' immortalisèrent les frères Van Raemdock. Le docteur Goemans s' offre volontairement pour participer à l' attaque. Cet acte de courage lui vaut la citation suivante à l' ordre du jour du régiment du 29 mars: "" Une unité du régiment exécutant un raid dans les tranchées ennemies, a fait preuve de courage et de dévouement en restant malgré un vif bombardement à proximité d' une passerelle que les exécutants de l' attaque devaient prendre pour rentrer dans nos lignes."" Gevonden tekst op een website - schrijven van Clemens De Landtsheer aan Charles Withof - 17 september 1917. Withof heeft die brief beantwoord en zit vervat in het dossier: "Alhoewel ik volledig met u 't akkoord ben op gebied van waarheidszin, toch denk ik dat we best zouden doen die zaak niet publiek rond te venten, en ze onder ons te houden, en in het publiek het gedacht te laten dat men ze in elkaars armen heeft gevonden, en ziehier om welke redens: hadden wij die inlichtingen gekend in 't begin, dan had alles zo geweest. Maar nu is hunne ideale heldendood overal gekend en al legendarisch geworden, waarom die schoonheid breken, en er de waarheid als een koud bad over uitstorten... dit zou zeer veel nadeel doen aan de zaak zelve. (..) Ik schrijf u deze brief heel vertrouwelijk en hoop nochtans dat gij uwe soldaten zult aanmanen de zaak dus zoo te laten voortleven... voor het welzijn van de zaak zelf en voor de arme ouders." Besluit: Het was de Franstalige korporaal Aimé Fiévez die bovenop Frans Van Raemdonck lag. Edouard Van Raemdonck is gesneuveld op 4 meter van zijn broer François. Ze werden alle drie samen ter plaatse begraven. Na de oorlog werden de stoffelijke overschotten ontgraven en gezien de geringe restanten werden ze alle drie gedeponeerd in één kist en overgebracht naar het militair kerkhof in Westvleteren. Op 21 augustus 1932 alle drie overgebracht in één kist naar de Ijzertoren. Dus als ik het goed begrijp rust er een Franstalige Belgische militair op de Ijzervlakte van de Ijzertoren te Diksmuide. Foto's:
Foto 1 - graf in september 1918
Foto 2 - monument in 1933 - foto 3 - monument in 1953
Foto 4 - leeg graf van korporaal Fiévez Aimé te Westvleteren
Inventaris van het bundel: Het volledig dossier (buiten de militaire stafkaart) werd geschonken aan het archief van de stad Temse. - Militaire stafkaart 1/5000 - Stampkot - REGION DE: HET-SAS-BOESINGHE
(plan directeur medecin - juillet 1917). |
